همکاری پژوهشگاه ارتباطات و پژوهشگاه فرهنگ در حوزه رصد فرهنگی و هوش مصنوعی

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، بر اساس این تفاهم‌نامه، طرفین در زمینه دسترسی کنترل‌شده و مطابق سطوح مجاز به خدمات، سامانه‌ها، داده‌ها و زیرساخت‌های اطلاعاتی یکدیگر همکاری خواهند کرد. یکی از مهم‌ترین محورهای این همکاری، طراحی و توسعه سامانه رصد فرهنگی بر اساس معماری فنی مورد توافق طرفین است؛ سامانه‌ای که با تمرکز بر محتوای فضای مجازی، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی، زمینه را برای رصد، پایش و تحلیل داده‌های فرهنگی فراهم خواهد کرد.
در این نشست، حسین میرزایی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، با اشاره به ظرفیت‌ها و توانمندی‌های پژوهشگاه در حوزه‌های فرهنگ، هنر و ارتباطات، بر ضرورت پیوند میان ظرفیت‌های پژوهشی و داده‌ای دو مجموعه تأکید کرد.
میرزایی با اشاره به فعالیت‌های دفتر طرح‌های ملی و مرکز رصد فرهنگی پژوهشگاه، ایجاد و توسعه یک پایگاه داده‌های اجتماعی و فرهنگی کشور را از ضرورت‌های مهم در مسیر سیاست‌گذاری و حکمرانی فرهنگی دانست و اظهار کرد: برخورداری از داده‌های معتبر، به‌روز و قابل تحلیل می‌تواند زمینه را برای شناخت دقیق‌تر تحولات اجتماعی و فرهنگی و اتخاذ تصمیم‌های مؤثرتر فراهم کند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات همچنین با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشکده ارتباطات، آمادگی این پژوهشگاه را برای همکاری گسترده با پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد و گفت: «هر آنچه در چارچوب ظرفیت‌ها و مأموریت‌های پژوهشگاه مورد نیاز باشد، آماده‌ایم برای آن همکاری کنیم.»
وی با تأکید بر اینکه همکاری میان دو مجموعه باید از سطح امضای تفاهم‌نامه فراتر رود، بر تدوین برنامه جامع اقدام مشترک در چارچوب این تفاهم‌نامه تأکید کرد و افزود: «اگر بنای همکاری را درست بگذاریم، آیندگان از آن بهره‌مند خواهند شد.» به گفته میرزایی، طراحی سازوکارهای روشن برای تداوم همکاری و تبدیل ظرفیت‌های موجود به پروژه‌های مشترک، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک همکاری پایدار و اثربخش میان دو پژوهشگاه باشد.
در ادامه، محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، نیز با تأکید بر اهمیت و ظرفیت‌های تفاهم‌نامه منعقدشده، بر ضرورت حرکت از توافق‌های کلی به سمت اجرای عملیاتی مفاد آن تأکید کرد و گفت: لازم است جمع‌آوری، تبادل و استفاده از اطلاعات و داده‌ها از سوی هر دو طرف با جدیت دنبال شود و اقدامات انجام‌شده در این مسیر به‌صورت مستند پیش برود. همچنین باید روند اجرای همکاری به شکل منظم رصد شود و گزارش ماهانه‌ای از اقدامات و دستاوردهای آن داشته باشیم؛ چراکه موضوع فرهنگ، به‌ویژه در حوزه فضای مجازی، از اهمیت بالایی برای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برخوردار است.
وی با اشاره به ظرفیت‌های پردازشی پژوهشگاه در حوزه هوش مصنوعی افزود: پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات خدمات و سرویس‌های متعددی مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه می‌دهد که می‌تواند در اختیار حوزه فرهنگ و هنر قرار گیرد. امیدواریم با استفاده از این ظرفیت‌ها، بتوانیم خدمات و راهکارهای هوشمند متناسب با نیازهای حوزه فرهنگ و هنر ارائه کنیم و از ظرفیت داده‌ها برای انجام پژوهش‌های کاربردی و تحلیل‌های دقیق‌تر بهره ببریم.
شیخی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های علمی، پژوهشی و فناورانه دو پژوهشگاه، برگزاری جلسات مشترک و تعیین اولویت‌های همکاری را ضروری دانست و اظهار کرد: باید با تعریف پروژه‌ها و اقدامات مشخص، زمینه برای عملیاتی‌شدن مفاد تفاهم‌نامه و دستیابی به نتایج ملموس فراهم شود.
بر اساس این تفاهم‌نامه، دو پژوهشگاه می‌توانند در زمینه‌هایی از جمله رصد و پایش تحولات فرهنگی و اجتماعی، توسعه و اشتراک زیرساخت‌های داده‌ای، حکمرانی داده، تحلیل کلان‌داده‌های فرهنگی و اجتماعی، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در پژوهش و سیاست‌گذاری فرهنگی، اجرای طرح‌های پژوهشی مشترک و تبادل دانش و تجربه همکاری کنند.
در این نشست، داریوش مطلبی، مشاور رئیس پژوهشگاه در مرکز رصد فرهنگی؛ رضا تسلیمی طهرانی، معاون پژوهشی؛ و مصطفی اسدزاده، مدیر حوزه ریاست و روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز حضور داشتند.
بر اساس مفاد تفاهم‌نامه، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در زمینه ارائه خدمات تخصصی فنی، معماری و طراحی و توسعه سامانه‌های مورد توافق طرفین، با تمرکز بر محتوای فضای مجازی، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی، همکاری خواهد کرد. ارائه مشاوره‌های فنی، تهیه بولتن‌های تحلیلی، تدوین و برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی، انجام پژوهش‌های مشترک، انتشار گزارش‌های مشترک و تولید سیاست‌پژوهی و گزارش‌های سیاستی نیز از دیگر محورهای همکاری این پژوهشگاه است.
در مقابل، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات در زمینه تعریف و تبیین شاخص‌ها، تعیین پارامترها و اقلام داده‌ای و روش اندازه‌گیری شاخص‌های مرتبط با رصد و پایش فرهنگی عمومی همکاری خواهد کرد. همچنین ارائه دسترسی به خروجی سامانه رصد و پایش فرهنگ عمومی با تمرکز بر داده‌های ثبتی و رسمی و پیمایش‌های فرهنگی، ارائه بخشی از گزارش‌های فرهنگی منتشرشده، انجام پژوهش‌های مشترک و تولید گزارش‌های سیاستی از دیگر تعهدات این پژوهشگاه در چارچوب تفاهم‌نامه است.
گفتنی است این همکاری با ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی، داده و مطالعات فرهنگی می‌تواند زمینه توسعه ابزارهای نوین برای پایش و تحلیل تحولات فرهنگی در فضای مجازی را فراهم کند و به تصمیم‌گیری داده‌محور در حوزه فرهنگ کمک کند.